Vải canvas là gì? Ứng dụng của canvas trong ngành may mặc quan trọng như thế nào? Để giải đáp tất cả các câu hỏi trên, hãy cùng Viễn Quang tìm hiểu về vải Canvas – loại vải được nhiều người dùng tin dùng hiện nay.
Vải canvas là gì?
Vải Canvas, còn được gọi là vải bố, là loại vải được sản xuất từ sợi của cây gai dầu. Loại vải này có những ưu điểm nổi bật so với các loại vải thông thường khác, như việc sợi vải được dệt bằng tay hoặc máy theo kiểu lưới thô ngang, mang lại độ bền cao và khả năng chống thấm nước tốt. Vải Canvas rất bền, thường được sử dụng làm buồm, lều và balo. Hiện nay, loại vải này cũng đang được ứng dụng rộng rãi trong ngành thời trang và nghệ thuật.
Vải Canvas bắt nguồn từ đâu?
Tên gọi vải Canvas có nguồn gốc từ từ tiếng Ả Rập “Canabis”, ám chỉ một loại cây gai dầu. Trong tiếng Latin, cây gai dầu được gọi là Canvas, và từ đó, danh từ vải Canvas đã ra đời.
Trong giai đoạn đầu của ngành công nghiệp dệt may, cây gai dầu đã được sử dụng làm nguyên liệu chính để tạo ra vải. Ngay từ khi xuất hiện, vải canvas đã được người tiêu dùng áp dụng để làm các sản phẩm như bạt buồm, lều và giấy vẽ tranh nhờ vào độ bền vượt trội của nó.
Từ khoảng năm 3000 trước Công nguyên, người Trung Quốc đã biết khai thác cây gai dầu để sản xuất vải và dây thừng. Sau đó, vào năm 1500 trước Công nguyên, người Ấn Độ đã kết hợp thêm bông vào quy trình dệt sợi gai dầu.
Vào thế kỷ VIII, người Hồi giáo Ả Rập – Saracens và các nhà nhập cư Moors đã mang bông từ Bắc Phi tới châu Âu. Kể từ đó, tại Venice và Barcelona, quy trình dệt bắt đầu tích hợp bông để sản xuất vải buồm cho các con thuyền, ứng dụng này nhanh chóng trở nên phổ biến.
Hiện nay, với sự tiến bộ của khoa học, các chất liệu tổng hợp đã thay thế bông trong việc sản xuất những loại vải buồm. Vào đầu thế kỷ 20, công ty Mỹ J.Edmond & Sons đã sử dụng vải canvas trong sản xuất một số chi tiết nối dành cho bánh xe nước và các loại băng thuyền.
Quy trình sản xuất vải canvas
Để tạo nên những tấm vải canvas (vải bố) bền bỉ và chắc chắn, quy trình sản xuất phải trải qua nhiều công đoạn kỹ lưỡng, từ khâu xử lý nguyên liệu thô cho đến khi hoàn thiện sản phẩm. Đầu tiên, người thợ sẽ thu hái sợi gai dầu (hoặc bông, lanh) và tiến hành tách vỏ, lấy sợi. Các sợi này được kéo dài và xoắn lại với nhau để tạo ra độ liên kết cơ học vững chắc.
Tiếp theo là công đoạn dệt vải. Vải canvas thường được dệt theo kiểu dệt trơn (plain weave) – tức là các sợi ngang và sợi dọc đan xen vuông góc theo nguyên tắc “một lên một xuống”. Cách dệt này tạo nên cấu trúc bề mặt hơi thô, nhám nhưng cực kỳ chịu lực. Sau khi dệt xong, tấm vải mộc sẽ trải qua quá trình tẩy trắng hoặc nấu trong dung dịch hóa học để loại bỏ tạp chất và lớp nhựa tự nhiên của sợi.
Cuối cùng, tùy vào mục đích sử dụng, vải có thể được nhuộm màu, phủ thêm một lớp PVC hoặc nhựa để tăng khả năng chống thấm nước và bảo vệ sợi vải khỏi tác động của môi trường.
Ưu và nhược điểm của vải canvas
Ưu điểm nổi bật của vải canvas
Để hiểu rõ hơn về canvas, hãy cùng khám phá một số đặc điểm đáng chú ý của loại vải này. Chất liệu canvas được dệt theo kiểu lưới ngang với khả năng điều chỉnh độ khít tùy thuộc vào người sản xuất, có độ bền cao theo thời gian.
Canvas là một loại vải có khả năng chống nước tốt và độ bền cao. Chất liệu này hoàn toàn làm từ cotton, an toàn, thân thiện và không gây hại cho người sử dụng.
Trên bề mặt, vải giữ màu mực tốt như ban đầu ngay cả trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nên thường được dùng để sản xuất các sản phẩm như áo, bao gối và túi xách. Việc vệ sinh khi bị bẩn rất đơn giản và dễ dàng.
Có nhiều màu sắc đa dạng, cho phép bạn thoải mái lựa chọn để trang trí không gian sống theo sở thích cá nhân. Bạn cũng có thể phối hợp một số tính chất hóa học để tăng cường tính năng tự nhiên của vải như chống nấm mốc, chịu lửa và kháng nước.
Nhược điểm của vải canvas
Mặc dù sở hữu độ bền vượt trội, vải canvas vẫn tồn tại một số hạn chế mà người dùng cần lưu ý. Do đặc tính dệt khít và sợi vải thường dày nên loại vải này có khả năng thoát hơi kém, dễ gây cảm giác nóng bức nếu dùng để may quần áo thời trang trong mùa hè. Bên cạnh đó, cấu trúc sợi tự nhiên (như cotton, lanh) khiến vải canvas khá nặng khi bị thấm nước và mất rất nhiều thời gian để khô hoàn toàn, điều này dễ dẫn đến tình trạng ẩm mốc nếu không được bảo quản ở nơi khô ráo.
Một nhược điểm khác là bề mặt vải canvas khá thô và cứng, không có độ mềm mại hay co giãn tốt như các dòng vải thun hay lụa. Ngoài ra, nếu không được xử lý chống thấm kỹ, vải rất dễ bám bẩn và các vết bẩn thường ngấm sâu vào từng sợi vải, gây khó khăn cho việc vệ sinh hoàn toàn.
Các loại vải Canvas phổ biến nhất hiện nay
Vải sợi gai dầu (Vải Canvas hemp)
Vải canvas hemp được sản xuất từ cây gai dầu, là nguyên liệu chính để tạo ra vải bạt. Loại vải này vượt trội hơn cotton với nhiều ưu điểm như độ bền cao, khả năng kháng nấm mốc và chống thấm nước hiệu quả. Sợi gai dầu cũng có tính đàn hồi tốt và có khả năng chịu nhiệt tốt hơn so với cotton.
Vải sợi gai dầu, hay còn gọi là vải hamb, được làm từ bông của cây gai dầu. Nếu không được xử lý bằng hóa chất, vải có màu xám xi măng nâu tự nhiên.
Loại vải này có đặc tính mềm mại và bóng bẩy nhưng hơi thô ráp, mang vẻ ngoài rất tự nhiên. Một số khách hàng ưa chuộng loại vải này để làm bao bì sản phẩm do tính chất gần gũi với thiên nhiên và dễ sử dụng.
Vải cotton mềm mại muslin
Nếu bạn thích sự nhẹ nhàng, đơn giản cùng với cảm giác mềm mại, vải canvas cotton muslin sẽ là lựa chọn hoàn hảo cho bạn. Chất liệu này được kết hợp giữa cây gai dầu muslin và bông hữu cơ, tạo nên vải cotton mềm mại.
Với trọng lượng nhẹ và tính chất mềm mại, vải này thường được sử dụng để sản xuất áo sơ mi, quần và túi thời trang. Nó mang đến một vẻ đẹp tao nhã và tinh tế cho người sử dụng.
Vải canvas trơn – kết hợp polyvinyl clorua (PVC)
Loại vải này được sử dụng phổ biến trong việc làm tranh canvas, biển quảng cáo ngoài trời và túi đựng chống thấm nước. Vải được sản xuất từ bông và vải lanh và được kết hợp với polyvinyl clorua (PVC) để tăng cường khả năng chống nước và độ bền.
Vải canvas trơn có độ bền rất cao, từ 10 đến 15 năm mới xuất hiện dấu hiệu hao mòn. Đặc biệt, nếu dùng để làm tranh, loại vải này sẽ rất hữu ích, vì vậy nó đang trở thành công cụ quan trọng cho các họa sĩ tranh sơn dầu.
Cách nhận biết canvas
Vải canvas có những đặc điểm riêng và rất dễ nhận biết. Bạn có thể biết bằng cách sờ bằng tay hoặc nhìn bằng mắt. Dưới đây là một số cách để xác định loại vải canvas mà bạn có thể áp dụng:
Nhận biết vải canvas bằng mắt thường
Vì chất vải được dệt từ sợi gai dầu nên khi chưa qua xử lý, nó sẽ có kết cấu thô và cứng, bạn có thể dễ dàng nhận ra chỉ bằng cách nhìn.
Để xác thực hơn, bạn có thể sờ tay lên bề mặt vải; cảm giác sẽ thô, cứng và không mềm mại như các loại vải khác.
Nhận biết bằng cách đốt
Khi thử nghiệm đốt vải, nếu là vải canvas làm từ sợi tổng hợp như PE và Nylon, bạn sẽ cảm nhận được mùi nhựa; khi cháy, vải sẽ bị vón cục và không để lại tro.
Điều này xảy ra do sự tồn tại của sợi tổng hợp như PE và Nylon trong vải.
Ngoài loại vải canvas này, còn nhiều lựa chọn khác tốt hơn cho bạn. Hãy tìm hiểu thêm về các loại vải trên thị trường để chọn được chất liệu phù hợp.
Ứng dụng của vải canvas hiện nay
Áp dụng cho hàng gia dụng, trang trí nội thất
Ứng dụng thời trang
Ứng dụng làm tranh thêu
- Bạt chống cháy
- Vải không thấm nước áo mưa
- Quần áo bảo hộ và găng tay
- Đồng phục võ thuật
- Vải canvas dùng làm dù nhảy dù
- Bạt che nắng, bạt che nông nghiệp
Bảng giá vải canvas mới nhất hiện nay
Giá của vải canvas trên thị trường thường không cố định mà dao động tùy theo chủng loại, khổ vải và đơn vị cung cấp. Dưới đây là bảng giá tham khảo mức trung bình hiện nay:
Vải canvas mộc (chưa nhuộm): Dao động từ 35.000 – 55.000 VNĐ/mét.
Vải canvas màu (đã qua xử lý nhuộm): Dao động từ 55.000 – 85.000 VNĐ/mét.
Vải canvas phủ PVC/Chống thấm: Dao động từ 70.000 – 110.000 VNĐ/mét.
Vải canvas họa tiết (in hoa văn): Dao động từ 60.000 – 95.000 VNĐ/mét.
Vải canvas nhập khẩu (Hàn Quốc, Ý): Có thể từ 150.000 – 500.000 VNĐ/mét tùy khổ vải lớn nhỏ.
Lưu ý: Mức giá này có thể thay đổi tùy theo thời điểm và số lượng đặt mua (mua sỉ thường có chiết khấu tốt hơn).
Các yếu tố ảnh hưởng đến giá của vải canvas
Giá vải canvas không chỉ đơn thuần là con số cố định mà chịu tác động bởi nhiều yếu tố kỹ thuật và thị trường:
1. Thành phần sợi và chất liệu:
Canvas làm từ sợi tự nhiên chất lượng cao như cotton 100% hay linen có chi phí cao hơn so với canvas pha sợi tổng hợp.
2. Định lượng vải (GSM):
Canvas càng nặng (độ dày GSM cao) thì nguyên liệu và nhân công dùng để dệt càng nhiều, kéo theo giá thành tăng.
3. Xử lý bề mặt và hoàn thiện:
Các xử lý như chống nước, chống cháy, nhuộm màu đặc biệt hay phủ sáp/wax đều làm tăng chi phí sản xuất so với canvas mộc chưa xử lý.
4. Quy mô và địa điểm sản xuất:
Các nhà sản xuất với dây chuyền hiện đại và quy mô lớn thường có chi phí trên mỗi mét vải thấp hơn; trong khi canvas nhập khẩu (với chi phí vận chuyển và thuế) thường có giá cao hơn.
5. Nhu cầu thị trường và nguyên liệu:
Giá nguyên liệu sợi như cotton và lanh biến động trên thị trường toàn cầu có thể làm giá canvas dao động. Ví dụ cotton tăng giá sẽ khiến giá vải canvas tăng theo.
Phương pháp làm sạch vải canvas mới nhất hiện nay
- Làm sạch vải bằng miếng bọt biển và nước. Chú ý chà nhẹ lên vải và không chà vào những chỗ chưa sạch.
- Ngâm vải trong nước lạnh, sau đó hòa với xà phòng để ngâm vải trong 5 phút. Sau đó lấy vải ra và giặt qua nước lạnh.
- Cuối cùng, tiến hành phơi vải trên bề mặt cứng. Tuyệt đối không vắt vải, để khô tự nhiên, không sấy khô hoặc dùng bàn ủi vì sẽ làm hỏng vải.
- Thuốc tẩy có thể được sử dụng cho các vết bẩn cứng đầu, cứng đầu, nhưng không sử dụng chất tẩy mạnh vì chúng có thể gây ảnh hưởng xấu đến vải.
Một số câu hỏi thường gặp khi sử dụng vải Canvas:
Vải canvas có thực sự bền không?
Vải canvas rất bền. Chất liệu này được đánh giá cao về độ chắc chắn, từng là lựa chọn hàng đầu để chế tạo cánh buồm cho thuyền trong quá khứ. Điều này minh chứng rõ ràng cho khả năng chịu đựng của nó dưới điều kiện khắc nghiệt.
Vải canvas có tốt hay không?
Vải canvas được xem là một trong những chất liệu tốt nhất hiện có. Nguồn gốc của vải này từ sợi cây gai dầu, loại sợi dệt chất lượng cao, đã được sử dụng qua nhiều thế kỷ, từ khoảng năm 1500 TCN.
Vải canvas có chống nước được không?
Tính năng chống nước của vải canvas tự nhiên không phải là ưu điểm nổi bật. Khi tiếp xúc với nước, nó thấm khá chậm giống như nhiều loại vải khác. Tuy nhiên, khả năng chống nước thường được cải thiện bằng cách kết hợp với các loại vải chắc chắn hơn như polyester trong quá trình sản xuất hiện đại.
Lời kết
Vải canvas với vẻ đẹp mộc mạc và độ bền thách thức thời gian đã khẳng định được vị thế không thể thay thế trong nhiều lĩnh vực từ thời trang, nội thất cho đến công nghiệp. Dù vẫn còn một vài hạn chế về độ mềm mại hay khả năng thoát ẩm, nhưng với những cải tiến về công nghệ dệt và xử lý hóa học ngày nay, vải canvas đang ngày càng trở nên đa năng và thẩm mỹ hơn.
Hy vọng qua bài viết của thanh lý vải ký Viễn Quang, bạn đã có cái nhìn toàn diện từ quy trình sản xuất đến giá cả thị trường, giúp bạn dễ dàng đưa ra lựa chọn phù hợp nhất cho nhu cầu sử dụng của mình.
Xem thêm các loại vải hiện nay:
- Tìm hiểu chi tiết về vải lụa gấm
- Đặc điểm của loại vải chiffon ngày nay là gì?
- Vai trò đặc biệt vải bamboo trong sản xuất may mặc
- Ứng dụng nổi bật của vải organza trong cuộc sống
- Ưu điểm của vải lụa satin là gì?
- Tại sao chúng ta hay sử dụng vải microfiber để may mặc?
- Tìm hiểu về vải flannel là gì?
